εγγενής νατουραλισμός

Από μικρός είχα τη φύση σαν νόμο. Όταν οι άνθρωποι επέβαλλαν απαγορεύσεις που δεν θεωρούσα φυσικές, δεν τις σεβόμουν. Αυτή η εμπιστοσύνη στη φύση και μόνο,  δεν μου διδάχθηκε. Γεννήθηκε μέσα μου φυσικά. Θα έλεγα ότι με διακατέχει εγγενής νατουραλισμός. 

Το βάσανο της επωνυμίας

 

Ένα από τα βάσανα του σύγχρονου ανθρώπου είναι η επωνυμία, το άγχος του Εγώ του να διακριθεί ως επώνυμο και ξεχωριστό. Πέραν του ότι λίγοι το καταφέρνουν αυτό, ακόμη και αυτοί που διακρίνονται έχουν άγχος μετά πώς θα παραμείνουν επώνυμοι.

Ο τρόμος της ανωνυμίας σαρώνει ειδικά τους χώρους της δημόσιας σφαίρας, όπως τον καλλιτεχνικό, τον πολιτικό, τον διανοουμενίστικο, κλπ. Σε αυτούς έχει προστεθεί ο χώρος των κοινωνικών δικτύων, όπου γίνεται μάχη για τα likes και τα follows.  

Η πίεση που ασκείται στα άτομα είναι τεράστια. Πολλοί κλατάρουν επειδή δεν έχουν τα φόντα να βγουν σε αυτήν την πασαρέλα των φουσκωμένων κοκορο-Εγώ, ενώ και αυτοί που βρίσκονται εκεί ντοπάρονται συνέχεια μην τους πέσει το λειρί.   

Το παραφούσκωμα των Εγώ στηρίζεται στην κατασκευή ενός προφίλ που κερδίζει αναγνώριση, άσχετα αν αυτό το κατασκευασμένο προφίλ δεν αντιπροσωπεύει αυτό που είσαι πραγματικά. Έτσι, στοχεύοντας σε ένα αναγνωρισμένο Εγώ, μπορεί να χάσεις τον εαυτό σου.

Κατόπιν αυτών, εισηγούμαι μια αποκλιμάκωση της επωνυμίας και μια επανεφεύρεση της ανωνυμίας, όπου αυτό που θα προβάλλεται θα είναι το έργο και όχι ο δημιουργός, το ποίημα και όχι ο ποιητής, η ιδέα και όχι ο διανοούμενος. Όπως συνέβαινε με τη λαϊκή τέχνη, τα δημοτικά τραγούδια, τα σοφά ρητά.

Ας υπηρετήσουμε το Ωραίο, το Καλό και το Αληθές (και όχι αποκλειστικά το Εγώ μας).

Επαναστατικό εορτολόγιο

Οι εορταστικές αργίες είναι σημαντικές για τους ανθρώπους, για αυτό συνεχίζουν και τηρούν ακόμη και τις χριστιανικές αργίες οι άθρησκοι, αρκεί να αργούν και να εορτάζουν. Το ίδιο και τις εθνικές αργίες, οι αλλοεθνείς και οι διεθνιστές.

Υπάρχει, όμως, μια αναντιστοιχία φόρμας και περιεχόμενου. Η εορταστική φόρμα είναι εκεί και μας συγκινεί όλους, αλλά το περιεχόμενο αφήνει αδιάφορους πολλούς από εμάς. Δεν θα ήταν πιο ωραίο να ταυτίζονταν; Πώς θα μπορούσε να γίνει αυτό;

Αντί των εθνικών ή θρησκευτικών εορτών θα μπορούσαμε να έχουμε γιορτές της γης, όπου θα γιορτάζαμε, για παράδειγμα, τις ισημερίες και τα ηλιοστάσια. Αυτές οι πλανητικές γιορτές θα μπορούσαν να συνοδεύονται από ανάλογες κοινωνικές εκδηλώσεις, οικουμενικής σημασίας.

- Η εαρινή ισημερία θα μπορούσε να είναι η γιορτή των παιδιών, με παιχνίδια, εκδρομές, φάρσες, καρναβάλια και αστεία.

- Το θερινό ηλιοστάσιο η γιορτή της νιότης και του έρωτα, με διονυσιακά γλέντια και ξέφρενα ξενύχτια.

- Η φθινοπωρινή ισημερία, η γιορτή των ηλικιωμένων ή των αρρώστων ή των νεκρών, με επισκέψεις στα γηροκομεία, στα νοσοκομεία, στα νεκροταφεία, κλπ.

- Το χειμερινό ηλιοστάσιο η γιορτή της καλοσύνης και της φιλίας, με δώρα και αλληλοβοήθεια και επισκέψεις σε ξεχασμένους φίλους και χειμάζουσες υπάρξεις.

ΥΓ. Ξέρω, έχουν προσπαθήσει και στη Γαλλική επανάσταση να ιδρύσουν ένα νέο ημερολόγιο και εορτολόγιο, αλλά απέτυχαν.

Το τελευταίο που θα αλλάξει θα είναι οι γιορτές και οι αργίες. Θα αλλάξουν όμως. Εγώ απλά δίνω ιδέες πώς θα μπορούσαν να γίνουν (σε μερικούς αιώνες). Μπορούμε όμως να τις γιορτάζουμε προκαταβολικά όσοι είμαστε μπροστά στον χρόνο.

ομάδες συμφερόντων και κλίκες εξουσίας

 Η κύρια έγνοια των εξουσιαστικών ομάδων που διαφεντεύουν κάποιες χώρες και χώρους (κοινωνικούς, επαγγελματικούς, πολιτιστικούς, θρησκευτικούς, κλπ.) είναι η ισχυροποίησή τους. Δεν τις νοιάζει το καλό των χωρών και των χώρων τους, αλλά το δικό τους. Φροντίζουν το κοινό καλό μόνο στον βαθμό που τις ενισχύει, ενώ δεν διστάζουν να κάνουν επιλογές εναντίον του αρκεί να βγαίνουν αυτές κερδισμένες.

Η συμφεροντολογική συμπεριφορά των εξουσιαστών δεν είναι κάτι παράλογο. Οφείλεται στην εύλογη ανάγκη των ανθρώπων να περάσουν όσο γίνεται καλύτερα σε αυτή τη ζωή. Έχοντας επίγνωση του θανάτου τους, κάνουν ό,τι μπορούν για την καλοπέρασή τους, αγνοώντας συχνά τους άλλους. Αυτό συμβαίνει συνήθως από βιασύνη, λαιμαργία και βλακεία. Η πλεονεξία τους και τα απωθημένα τους μαζί με την ανοησία τους δεν τους επιτρέπουν να δουν το γενικό όφελος, να φροντίσουν για το κοινό καλό μαζί με το δικό τους, για να βγουν όλοι κερδισμένοι μακροπρόθεσμα.

Αυτή η παρενέργεια διορθώνεται εν μέρει όταν το σύνολο ασκεί έλεγχο στην εξουσία, κάτι το οποίο συμβαίνει με τη δημοκρατία, την ελευθερία και την κριτική σκέψη. Αυτό ακριβώς είναι ο εχθρός των εξουσιαστών.

Όταν, για παράδειγμα, ο Πούτιν αγωνίζεται ενάντια στη Δύση, η πρεμούρα του δεν είναι γεωπολιτική, αλλά πολιτική. Θέλει την ήττα της δημοκρατίας. Αυτό που μάχεται είναι το ελεύθερο, κριτικό πνεύμα της Δύσης. Αυτό αποτελεί τον μεγαλύτερο κίνδυνο για το καθεστώς του. Γι’ αυτό κάνει τα πάντα να υπονομεύσει την Ε.Ε. και χρηματοδοτεί όλα τα πολιτικά εκτρώματα και διασπείρει fake news που προκαλούν σύγχυση και διάλυση στις δυτικές κοινωνίες. Θέλει να τις διαβάλει στους υπηκόους του. Γι’ αυτό δεν θέλει με τίποτε να φιλελευθεροποιηθεί η Λευκορωσία και να δώσει παράδειγμα προς μίμηση στους μουζίκους του. Γι’ αυτό προτιμά να συνεργαστεί με τον σουλτάνο Ερντογάν, αν και γεωπολιτικά δεν συμπίπτουν. Δεν είναι το γεωπολιτικό συμφέρον που τον καθορίζει. Είναι το καθεστωτικό.

Ανάλογη συμπεριφορά έχουν όλες οι εξουσιαστικές δεσποτείες, σε όλες της ανελεύθερες χώρες.

Ανάλογη συμπεριφορά, βέβαια, έχουν και όλες οι συμφεροντολογικές κλίκες που ασκούν εξουσία και στις δημοκρατικές χώρες. Στην Ελλάδα, για παράδειγμα, το κομματικό ή το εκκλησιαστικό κατεστημένο δεν νοιάζεται για το καλό της χώρας, αλλά για το δικό του.

Οι ιεράρχες ήταν έτοιμοι να παραδώσουν τους πιστούς τους στον κορωνοϊό παρά να υποχωρήσουν απέναντι στο κράτος και να χάσουν σε ισχύ. Το μόνο που τους νοιάζει είναι τα χρυσοποίκιλτα άμφια της εξουσίας και οι δεσποτικοί θρόνοι.

Οι κομματάρχες κάνουν επιλογές με γνώμονα το κομματικό τους συμφέρον, για αυτό διορίζουν άχρηστους και κάνουν βλακείες, διότι δεν έχουν κριτήριο το κοινό καλό ούτε την κοινή λογική. Στον βαθμό που η συμπεριφορά τους ελέγχεται στον ίδιο βαθμό μειώνεται η μεροληψία και η ανοησία τους. Όταν όμως η κριτική αποστομώνεται με τον έλεγχο της κοινής γνώμης και των ΜΜΕ, τότε αυτοί κάνουν πάρτι για πάρτη τους, και εμείς πληρώνουμε τα σπασμένα.

Τα κοινωνικά δίκτυα μπορούν να παίξουν ρόλο στον κριτικό έλεγχο της εξουσίας (που λείπει από τα ελληνικά ΜΜΕ), αν τα αξιοποιήσουμε (και) υπέρ του κοινού καλού (πέραν της αυτοπροβολής μας).

κήρυκας του καλού

Με πήρε ο ύπνος με τη μικρή ενώ την κοίμιζα. Ξύπνησα χαράματα.  Έβαλα καφέ να γράψω. Είχα ξεκινήσει από χθες μια σύνοψη για τις εργασίες που χρειάζεται ένας καλύτερος κόσμος. Επιγραμματικά τις σκέψεις μου για να υπάρχουν κάπου γραμμένες. Κάπου η ανησυχία για τη μνήμη μου που φθίνει, κάπου η επικείμενη φθορά, μου έχουν βάλει την έγνοια των καταγραφών. Ποιος ξέρει κάποιος μπορεί να τις προσέξει στο μέλλον. Να γράψω ενώπιον του θανάτου μου. Με πιάνει μια μεταφυσική  ταραχή. Λέω να βγω έξω. Να πάω στο Schiller Park, να αναστοχαστώ σε ένα παγκάκι και μετά να γυμναστώ. Το είχα στο πρόγραμμα για σήμερα. Δεν το έχω κάνει ποτέ ξημερώματα. Γιατί όχι. Παω σιγά σιγά στην κρεβατοκάμαρα να πάρω τη φόρμα που είχα στην κρεμάστρα. Η Κατερίνα κοιμάται ελαφρά και ξυπνάει. Μιλάμε λίγο, με αγάπη. Της αφήνω τον υπόλοιπο καφέ μου, για όταν ξυπνήσει. Βγαίνω. Στο ποδήλατο ο φρέσκος πρωινός αέρας. Έχει δροσιά σήμερα. Είμαι ένας ευλογημένος άνθρωπος. Η ζωή αποδείχτηκε γενναιόδωρη μαζί μου (και δεν το περίμενα). Το αναγνωρίζω. Έχω δεχτεί καλό. Το οφείλω. Θα γίνω κήρυκας του καλού σκέφτομαι. Δεν θα περιοριστώ σε ουδέτερες καταγραφές των σκέψεών μου. Θα τις οργανώσω υπέρ του καλού, με άξονα και αξία και αρχή μου αυτό. Ας μην έχουν ευρύ ακροατήριο. Εγώ θα προσπαθήσω το καλύτερο κι ό,τι βγει. Μπορεί να μείνουν κάποια ίχνη. Η ταραχή μου μεγαλώνει. Θέλω να τη μοιραστώ. Με μια φωτογραφία που αποτυπώνει τη στιγμή.

αίτια θανάτου

 Όταν μαθαίνουμε από τα media για τον θάνατο κάποιου γνωστού μας σε ηλικία μικρότερη από το προσδόκιμο επιβίωσης, αναρωτιόμαστε όλοι, νομίζω, από τι πέθανε. Είναι ένα ανθρώπινο ενδιαφέρον από καθαρή έγνοια για τον άλλον, που θα μας βοηθήσει να καταλάβουμε και να αποδεχτούμε τον χαμό του, να συμπάσχουμε -αναδρομικά έστω- για την όποια νόσο του, να τρομάξουμε για το όποιο ατύχημά του, να μάθουμε να προσέχουμε για εμάς και τους δικούς μας, να προετοιμαζόμαστε και για το δικό μας απρόσμενο.

Απάντηση όμως δεν πρόκειται να πάρουμε, εκτός αν ξέρουμε ονόματα και πράγματα. Υπάρχει κάποιος λόγος που αποκρύβεται η αιτία του θανάτου σαν επτασφράγιστο μυστικό, που θα πάρει ο θανών μαζί του; Είναι θέμα παραβίασης προσωπικών δεδομένων, και αν ναι, πού γράφεται αυτό; Είναι θέμα ενός εθιμικού απόκρυψης δυσάρεστων στιγμών που θα ενοχλήσουν, και αν ναι, γιατί να μην ενοχλήσουν; Είναι θέμα άβολων ομολογιών για αμαρτωλές ασθένειες, και αν ναι ποιες είναι αυτές; (Ο καρκίνος, που φοβόμαστε να πούμε το όνομά του; Η σύφιλη, που δεν πεθαίνει κανείς σήμερα; Ποιές; Πάντως όχι όλες.) Είναι θέμα ρητής επιθυμίας του θανόντος να μη μαθευτεί τι έπαθε και αν ναι, πόσες φορές έχει τεθεί κάτι τέτοιο;

Εγώ πάντως δεν θα είχα κανένα πρόβλημα όταν πεθάνω να γραφτεί από τι πέθανα. Ούτε νομίζω έχουν τέτοια προβλήματα όσοι έχουν πεθάνει. Μάλλον έχει να κάνει με "θεματάκια" που έχουμε εμείς οι ζωντανοί.

ΥΓ. Παρεμπιπτόντως η ταινία "Εσείς οι ζωντανοί" του Ρόι Άντερσον είναι από τις καλύτερες που έχω δει.

ο σκήτης

είμαι ένας σκήτης

υπόλογος μόνο στον Λόγο

συνομιλώ μαζί του

υπόχρεος έναντί του

γράφω αποκλειστικά για αυτόν

επιβεβαιώνοντας την ύπαρξή του

κι αυτός τη δική μου

σε μια αμοιβαία αλληλο-αναγνώριση

που μας δικαιώνει

κι αυτό αρκεί