Αδυναμία σύνθετης σκέψης

Το προσφυγικό είναι ένα σύνθετο ζήτημα. Όσοι το απλουστεύουν είτε προς την πλευρά της άκριτης υποδοχής των προσφύγων είτε προς την πλευρά της αποτροπής τους με κάθε μέσο (ακόμη και με βύθισή τους) αδυνατούν να συλλάβουν τη συνθετότητά του. Η μονόπλευρη προσέγγιση όχι μόνο δεν λύνει το πρόβλημα αλλά το οξύνει. 

Ένα ανάλογο σύνθετο ζήτημα είναι το θέμα της οικολογικής ισρροπίας, με ακραίους οικολόγους από τη μία και ακραίους αντι-οικολόγους από την άλλη. Μέχρι που η κατάρρευση των οικοσυστημάτων και η γενικευμένη κλιματική διαταταραχή θα βάλει κάθε κατεργάρη στον πάγκο του. 

Αυτό που συμβαίνει συνήθως όταν οι κοινωνίες δεν διαθέτουν τη σύνθετη σκέψη που απαιτούν τα συνήθως σύνθετα προβλήματα είναι ότι αυτά οξύνονται μέχρι που οι δραματικές συνέπειές τους βάζουν τα πράγματα στη θέση τους μετά από πολύ (αχρείαστο) πόνο και καταστροφή. Αυτό έχει συμβεί επανειλημμένα στην ιστορία και επαναλαμβάνεται αδιάπτωτο γιατί δεν χτυπιέται το κακό στη ρίζα του, στα αίτια της αδυναμίας σύνθετης σκέψης.

Η αδυναμία σύνθετης σκέψης ξεκινάει, κατά τη γνώμη μου, από το πώς αντιλαμβανόμαστε την προσωπική μας σχέση με τον κόσμο και πώς δομούμε την επαφή μας με τους άλλους. 

Αν για όλα τα κακά φταίνε οι άλλοι και δεν αναλαμβάνουμε την προσωπική μας ευθύνη. 

Αν για την ερωτική μας σχέση που διαλύθηκε φταίει η άλλη ή ο άλλος κι εμείς είμαστε απλά τα καλά παιδιά που προδόθηκαν αλά Καζαντζίδη. 

Αν για τις επιδόσεις μας στο σχολείο φταίνε μόνο οι δάσκαλοι ή το εκπαιδευτικό σύστημα.

Αν για την κατάσταση στις πόλεις φταίνε οι δήμαρχοι και όχι εμείς που δεν φροντίζουμε τις γειτονιές μας

Αν τη μοίρα του κόσμου την ορίζουν οι θεοί, τα ζώδια, οι μασώνοι, ο Εβραίοι, ο ιμπεριαλισμός, ο καπιταλισμός, το Σύστημα, οι επιστημονικές νομοτέλειες, το Χρήμα, το μητσοτακέικο, τα σκοτεινά κέντρα των Βρυξελών, της Ουάσιγκτον, του Πεκίνου, κλπ, κι εμείς είμαστε μόνο άβουλα πιόνια.   

Τότε φυσικά θα αντιμετωπίσουμε κάθε πρόβλημα με ανάλογα μονοσήμαντο τρόπο και τα σκ@τώσουμε για ακόμη μια φορά.

Το ίδιο ανισόρροπο είναι να μεγενθύνουμε την ατομική μας ευθύνη που αγνοεί την συνθετότητα των ζητήματων και οδηγεί σε αδιαφορία για τη συλλογικότητα που χρήζουν οι συνθέτες προκλήσεις του κόσμου μας. Κατά τη γνώμη μου, το κακό ξεκινάει από το πώς οι γονείς μεγαλώνουν τα παιδιά τους, συνεχίζει με όσους παίζουν ρόλο στη διαπαιδαγώγησή τους και γενικεύεται από το πολιτισμικό περιβάλλον στο οποίο κινούνται και κινούμαστε. Μια κοινωνία με Άγιους Παΐσιους από τη μια και τραπ ροχάλες από την άλλη δεν είναι προφανώς εύφορη για την καλλιέργεια της συνθέτης σκέψης.